Zoti Kryeministër, e vërteta për Çamërinë nuk mund të varroset: Kllogjeri ju pret

Nga Estela Balo

Një thirrje për kujtesë, drejtësi dhe përgjegjësi morale

I nderuar Zoti Kryeministër,

Nuk po ju drejtohemi si votues dhe as si simpatizantë. Po ju drejtohemi si shqiptarë. Si qytetarë që refuzojnë t’i nënshtrohen një amnezie kolektive, e cila me kalimin e viteve është shndërruar në një heshtje institucionale.

Nuk jemi nostalgji. Nuk jemi hije folklorike që kërkojnë vend në skenën e politikës. Jemi bij të atij vendi dhe nuk pranojmë të heshtim.

A ka kufij harresa?

A ka një prag moral për një shtet që ndalon së kujtuari viktimat e tij? Deri ku mund të shkojë një qeveri në përkuljen e saj përpara një fqinjësie që nuk kërkon bashkëpunim, por mohimin e historisë?

Ekziston një emër që shqiptohet me dhimbje dhe shpesh heshtet me qëllim: Çamëria.

Një plagë e hapur. Një kapitull i dhimbshëm i historisë shqiptare. Një vend që dikur ishte pjesë e hapësirës sonë historike dhe që sot duket se është lënë jashtë kujtesës publike.

Çfarë përfaqëson Çamëria për ju, zoti Kryeministër? Një gabim gjeografik? Një term i pakëndshëm për diplomacinë shqiptare? Apo një realitet historik që shmanget sa herë që përmendet në marrëdhëniet me Greqinë?

Heshtja nuk është zgjidhje

E dimë mirë se diplomacia kërkon maturi. Por maturia nuk duhet të shndërrohet në heshtje dhe as kujdesi diplomatik në mohim të kujtesës historike.

Në vend të kujtesës, është zgjedhur heshtja. Në vend të drejtësisë, një diplomaci e rezervuar. Në vend të përballjes me historinë, një qasje që e trajton çështjen si barrë dhe jo si përgjegjësi.

Ju e quani “çështje komplekse”. Ne e quajmë një plagë të pahapur plotësisht para ndërgjegjes kombëtare.

Ju e quani “temë të ndjeshme”. Ne e quajmë një histori njerëzore që meriton të kujtohet.

Çamëria nuk është vetëm histori

Çamëria nuk është një simbol etnik dhe as një slogan politik. Ajo është kujtesë.

Është historia e familjeve të dëbuara, e jetëve të humbura dhe e brezave që u detyruan të linin shtëpitë e tyre.

Është një rënkim që nuk ka muze kombëtar, nuk ka një përkujtim zyrtar në përmasën që meriton dhe nuk ka vendin e duhur në tekstet tona shkollore.

Fëmijët shqiptarë duhet të dinë se kjo histori ka ekzistuar. Jo për të ushqyer urrejtje, por për të kuptuar të vërtetën.

Sepse nuk mund të ketë drejtësi pa kujtesë dhe nuk mund të ketë respekt pa njohjen e së kaluarës.

Kllogjeri pret ende

Në Tiranë organizohen konferenca, samite dhe forume. Flitet për zhvillim, integrim dhe perspektivë europiane.

Por në Kllogjer nuk ka kamera. Nuk ka studio televizive. Nuk ka protokoll shtetëror.

Atje ka kujtesë.

Ka varre pa emër.

Ka histori familjesh të shpërbëra.

Ka gra që humbën fëmijët gjatë dëbimit dhe burra që u larguan nga kjo botë me emrin e Shqipërisë në buzë.

Ka një dhimbje që nuk kërkon privilegje. Kërkon vetëm të mos harrohet.

Një ftesë publike

Prandaj ju ftojmë publikisht:

Shkoni në Kllogjer më 27 qershor.

Jo për të mbajtur fjalime.

Jo për të bërë premtime.

Por për të dëgjuar.

Për të parë nga afër atë që shumë shqiptarë e mbajnë ende si plagë në kujtesën e tyre familjare.

Historia nuk fal harresën

E vërteta nuk mund të varroset. Ajo mund të heshtet për një kohë, por nuk zhduket.

Nuk ju shkruajmë për t’ju bindur. Ju shkruajmë për t’ju kujtuar se historia nuk fal as harresën dhe as heshtjen.

Çamëria është e gjallë.

Bijtë dhe bijat e saj jetojnë në çdo cep të Shqipërisë. Ata e njohin historinë e tyre, e ndjejnë dhimbjen e trashëguar dhe nuk do ta harrojnë.

Prandaj mbetet një detyrim moral për institucionet shqiptare që kjo histori të trajtohet me dinjitet, seriozitet dhe përgjegjësi.

Sepse kujtesa nuk është pengesë për të ardhmen.

Ajo është kushti për ta ndërtuar atë mbi të vërtetën.

Me respekt,

Qytetarë që nuk harrojnë